Burgers of overheid? Natuurbescherming in de 21ste eeuw

Heimans en Thijsse Symposium op zaterdagmiddag 2 november 2019 (Boothstraat 7, Utrecht)

Het symposium was een groot succes. Iedereen was enthousiast over de manier waarop door Natasja van den Berg zes belangrijke burgerinitiatieven in de schijnwerpers werden gezet. Noëlle Aarts gaf een prachtige lezing over de noodzaak om naar elkaar te luisteren. Jelle Reumer gaf een column over Citizen Science en Gerben-Jan Gerbrandy maakte duidelijk dat de overheid nu echt zijn verantwoordelijkheid moet nemen, zodat burgers de overheid niet meer aan wet en regelgeving hoeven te herinneren. Als klap op de vuurpijl ontving Sonne Copijn de Heimans en Thijsse Prijs voor haar inzet om Nederland weer een een bloemrijk land te maken, waar wilde bestuivers hun werk kunnen doen.

Symposiumverslag door Ella de Hullu

Het symposium startte met een inleiding door Noëlle Aarts Zij gaf een mooi overzicht over de processen die plaatsvinden bij paradigmawisselingen. Een aantal van onze oude aannames zijn in transitie of onderwerp van maatschappelijke discussies. Zoals de intensieve landbouw, omgaan met biodiversiteit en de ethiek rond dieren en grenzen aan de groei. Niet alles kan!

Ze onderscheidt drie  belangrijke componenten in de veranderingsdiscussie. De hardware, de software en de org ware. Onder hardware wordt verstaan; techniek, institutionele voorwaarden, wet en regelgeving en bestaande geldstromen. Onder software wordt verstaan; meningen, kennis, rechtvaardiging en normen en waarden. Orgware gaat over het herordenen van relaties. Bijvoorbeeld: We zijn afhankelijk van onze leefomgeving en van andere mensen. Intermenselijke interacties maken vaak dat mensen geen actie ondernemen. Onze eigen mentale gesteldheid het omgaan met andersdenkenden en het taalgebruik.

Voor fundamentele veranderingen in het systeem zullen dus veranderingen op alle drie de vlakken moeten plaatsvinden. Waarbij dialoog en niet polarisatie essentieel is.

Vervolgens werden een zestal casussen van burgerinitiatieven behandeld. Rob Janmaat van Mooi Binnenveld, een voorbeeld waar burgers grond kopen voor natuur en het beheer van de gronden samen met Boeren en Staatsbosbeheer verder invullen. Door de interferentie van dit burgerinitiatief wordt de kwaliteit van het natuurgebied veel beter dan gepland (met meer plaats voor bedreigde habitats en planten en dieren).

Valentijn Wösten Raadsheer van de Mobilisation for the Environment. Door hun activiteiten zijn een honderdtal milieuvergunningen voor uitbreiding van intensieve veehouderij afgewezen en heeft de Hoge Raad haar uitspraak over Stikstof gedaan. Deze  uitspraak heeft grote consequenties en levert veel politieke hoofdpijn op.

Jan Kollaart vertegenwoordiger van de Bescherming de Delta heeft een aantal bebouwingen van de kust en het Veerse meer kunnen tegenhouden. Gezamenlijk met de belanghebbenden een kustvisie ontwikkeld en ondertekend. Het mobiliseren van de publieke opinie en het kritisch volgen van de partners inclusief overheden is noodzakelijk om e afspraken over de ondertekende visie te handhaven.

Manja Verhorst  van de Waterlandse weiden zijn gestart als de aktiegroep “De kwade zwaan”. Door het actievoeren tegen initiatieven rond het IJsselmeer zijn voor de natuur ongewenste initiatieven voorkomen. Onder andere de aanleg van een slibdepot in het IJmeer en het buitendijks bouwen bij Almere

Sonne Copijn van Bee foundation organiseerde een handtekeningenactie tegen het gebruik van neonicotinoïden mede dank zij dit initiatief heeft minister Schouten ingestemd met het verbod op een aantal neonicotinoïden

Als laatste burgerinitiatief: Maria Quist, Zij was jarenlang coördinator van de roofvogelwerkgroep Noord Nederland. Nu heeft ze haar activiteiten verlegd naar het verzet tegen de bomenkap, door o.a. het schrijven van ingezonden brieven en stukjes voor kranten en tijdschriften. Zij maakt onderdeel uit van een grotere beweging die zich inzet tegen de bomenkap en de wijze waarop dit gebeurt.

Jelle Reumer gaf een inspirerende column waarin hij betoogde dat de amateurwetenschapper en professionele wetenschappers beiden essentieel zijn voor nieuwe inzichten en ontwikkelingen.

Gerben-Jan Gerbrandy maakte duidelijk dat de overheid nu echt zijn verantwoordelijkheid moet nemen, zodat burgers de overheid niet meer aan wet en regelgeving hoeven te herinneren.

Tenslotte werd de Heimans en Thijsse prijs uitgereikt aan Sonne Copijn voor haar jarenlange inzet om de wilde bestuivers in de stad en op het platteland te beschermen en het gebruik van bestrijdingsmiddelen terug te dringen.

Programma

13.00 Inloop

13.30 Inleiding – Frank Berendse

13.50 Burgerinitiatieven: kracht en zwakte – Noëlle Aarts (Radboud Universiteit Nijmegen)

14.30 Burgerinitiatieven aan bod – interviews door Natasja van den Berg

  • Burgers kopen grond voor natuur – Rob Janmaat (Mooi Binnenveld)
  • Burgers verzetten zich tegen de PAS – Valentijn Wösten (Raadsman Mobilisation for the Environment)
  • Burgers beschermen de kust tegen onnodige bebouwing – Jan Kollaart (Bescherm de Delta)

15.00 Pauze

15.30 Burgerinitiatieven aan bod

  • Grond voor weidevogels – Manja Verhorst (De Kwade Zwaan)
  • Europees verbod op bestrijdingsmiddelen – Sonne Copijn (Bee Foundation)
  • Verzet tegen boskap – Maria Quist

16.00 Column door Jelle Reumer

16.15 Overheid of burger? Het perspectief van een politicus – Gerben-Jan Gerbrandy (Europarlementariër D66)

16.40 Slotwoord en uitreiking Heimans en Thijsse Prijs 2019

17.00 Napraten bij een hapje en een drankje

 

Help mee

om het debat over de natuurbescherming in Nederland te voeren en de oude idealen van Eli Heimans en Jac. P. Thijsse een nieuwe inhoud te geven, zodat de natuur in Nederland een echte toekomst krijgt.

Nieuws

  • Sonne Copijn ontvangt Heimans en Thijsse Prijs 2019

    Sonne Copijn zal a.s. zaterdagmiddag 2 november de prestigieuze Heimans en Thijsse Prijs ontvangen. Zij krijgt de prijs voor haar energieke en inspirerende inzet voor de bescherming van wilde bijen, hommels, zweefvliegen en andere wilde bestuivers. De Heimans en Thijsse…
    Lees meer

  • Dagboeken van Thijsse online

    Jac. P. Thijsse was een zeer begaafd en daarnaast ongekend productief schrijver. We kennen Thijsse natuurlijk van zijn boeken, waarvan vooral de Verkade-albums nog steeds een grote populariteit genieten. Hij publiceerde daarnaast ontelbaar veel artikelen, in De Levende Natuur, De…
    Lees meer

  • Thijsses kaart van de Kennemerduinen

    Jac. P. Thijsse (1865-1945) woonde van 1902 tot aan zijn dood in Bloemendaal. Thijsse had de Kennemerduinen dus ruim veertig jaar zogezegd als achtertuin. Hij kende het gebied door en door en was dan ook als geen ander in staat…
    Lees meer

  • Archieven G. en W.D. Jansen

    De Heimans en Thijsse Stichting beheert een waardevolle collectie natuurdagboeken. Naast de dagboeken van Jac. P. Thijsse zelf, bevat deze verzameling werk van bekende namen als Rinke Tolman en Kees Hana. Recentelijk werd de unieke 75-jarige reeks vogeldagboeken van Herman…
    Lees meer

Agenda

  • Jaarvergadering 2019

    Op zaterdag 9 maart vindt de jaarvergadering van de Heimans en Thijsse Stichting plaats in De Groene Plantage in Amsterdam. Vanaf 12.00 uur bent u welkom in de bibliotheek voor de jaarlijkse boekenmarkt, waarbij dubbele boeken uit de collectie gratis…
    Lees meer

  • Symposium Heimans en Thijsse Stichting 24 november 2018

    Onze samenleving heeft een dubbele houding ten opzichte van dieren. Voor velen zijn huisdieren vrienden met een eigen persoonlijkheid, terwijl in de bio-industrie dieren worden klaargestoomd tot kiloknallers. Dat geeft aanleiding tot sterke maatschappelijke emoties met een duidelijk ethische basis….
    Lees meer

  • ‘Bloemrijk of gifgroen?’

    Een nieuwe toekomst voor het platteland Steeds meer mensen maken zich zorgen over het verdwijnen van het weidse, kleurrijke boerenland dat tot voor kort zo onverbrekelijk met Nederland was verbonden. Het grootste deel van de boerenlandvogels is verdwenen en slootkanten…
    Lees meer

  • Wild of geordend

    Symposium, 17 september 2016. Over natuurbeelden, strategieën en bondgenootschappen in het Nederlandse natuurbeleid. U kunt zich aanmelden met onderstaand formulier. Nieuwe natuur, nep of noodzaak? Van veel kanten is er kritiek op de aanleg van nieuwe natuur. Natuurorganisaties zouden kiezen…
    Lees meer