Archief en documentatie

Het archief van de Heimans en Thijsse Stichting omvat unieke persoonlijke documenten en voorwerpen van vele biologen en natuurbeschermers die een vooraanstaande rol in de natuurbescherming en het natuurbeheer hebben gespeeld. De collectie wordt nog steeds uitgebreid en vormt een waardevolle bron voor de studie naar de geschiedenis van de natuurbescherming in Nederland.

Geïnventariseerde archieven

Nadat het beheer van de archiefcollectie van de Heimans en Thijsse Stichting in 2015 werd overgedragen aan de afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, zijn enkele belangrijke archiefbestanden geïnventariseerd. De beschikbare inventarissen/plaatsingslijsten kunt u raadplegen via onderstaande links:

Archief van de Heimans en Thijsse Stichting
Collectie van de Heimans en Thijsse Stichting
Archief van H.P. Gorter
Archief van Eli Heimans
Archief van Jac. P. Thijsse                                                                                                                                                                                                                                Archief van de Stichting Wetenschappelijk Duinonderzoek (SWD)                                                                                                                       Vogeldagboeken van Herman Nuijen                                                                                                                                                                                                  Archief van Jan P. Strijbos                                                                                                                                                                                                                     Archief van Gerard Traanberg

N.B.: De webversies van de bovenste vijf inventarissen zijn tevens terug te vinden via de databank van Bijzondere Collecties. Via bovenstaande links klikt u rechtstreeks door naar de printbare versies van deze inventarissen, die vanwege de opmaak niet ideaal zijn voor raadpleging op een beeldscherm.

Overige collecties

Naast de volledig geïnventariseerde archieven van de eigen organisatie en enkele prominente natuurbeschermers, herbergt de collectie van de Heimans en Thijsse Stichting legaten van vele andere natuuronderzoekers en -beschermers. Deze bestanden bevatten een grote variëteit aan natuurdagboeken, foto’s, tekeningen en ander archief- en documentatiemateriaal, en vormen hiermee een rijke bron van informatie over vroegere natuurstudie en veldwaarnemingen. Dit deel van de collectie is nog niet optimaal ontsloten, maar er is wel een plaatsingslijst beschikbaar die een globaal overzicht geeft van de inhoud. Evenals de geïnventariseerde archieven is dit materiaal op aanvraag te raadplegen.

Plaatsingslijst van het niet-geïnventariseerde deel van de Heimans en Thijsse Collectie 

Documentatie

Naast deze al dan niet bewerkte archieven beschikt de Heimans en Thijsse Stichting tevens over een aparte documentatiecollectie, die bestaat uit krantenknipsels en andersoortige publicaties van en over Heimans, Thijsse en andere natuurbeschermers. Dit materiaal wordt bewaard in het depot van het Hugo de Vries Centrum en kan elke vrijdag worden ingezien in de bibliotheek van de Heimans en Thijsse Stichting. Ook van de documentatie is een plaatsingslijst beschikbaar. Zolang de ontsluiting van de collectie nog in gang is, wordt dit overzicht met enige regelmaat geactualiseerd.

Onderzoekers gevraagd

De collectie van de Heimans en Thijsse Stichting bevat een schat aan informatie over natuurstudie, natuureducatie, natuurbescherming en natuurbeleving. Zowel scholieren, studenten, promovendi en journalisten als belangstellenden kunnen in deze collectie origineel archiefmateriaal en documentatie vinden voor het maken van een werkstuk of het schrijven van een scriptie, proefschrift of publicatie. Hieronder een paar voorbeelden van de mogelijkheden

Biografie

Onder de natuurkenners en natuurbeschermers zijn veel kleurrijke figuren die een geschikt onderwerp zijn voor het schrijven van een biografie, zoals de avontuurlijke natuurpublicist, fotograaf en filmer Jan P. Strijbos (1891-1983) en de al even veelzijdige natuurpopularisator Kees Hana (1910-1075).

Natuurdagboeken

Veel natuurliefhebbers hebben gedurende korte of langere tijd dagboeken bijgehouden over hun waarnemingen in de natuur en hun ervaringen op excursies, soms geïllustreerd met tekeningen en/of foto’s. Behalve natuurdagboeken van Jac. P. Thijsse zijn er in de collectie van de HTS ook dagboeken van onder anderen Rinke Tolman, Kees Hana en Henk van Halm. Een waardevol bezit uit dit deel van de collectie is de reeks vogeldagboeken die Herman Nuijen gedurende ruim 75 jaar bijhield (zie boven bij geïnventariseerde archieven).

Natuurcolumns

Eli Heimans en Jac. P. Thijsse schreven elk vele honderden columns (natuurfeuilletons) in dag- en weekbladen, zoals de Groene Amsterdammer en de Telegraaf. Maar zij waren lang niet de enigen. Voor hen, maar zeker daarna waren er natuurkenners die wekelijks of maandelijks een stukje over de natuur schreven in landelijke en/of regionale bladen. Bekende natuurcolumnisten zijn onder anderen Fop I. Brouwer, Jan Nijkamp, Henk van Halm en Koos van Zomeren. Ook in deze tijd is de natuurcolumn een geliefd genre.

Kortom: je bent van harte welkom wanneer je gebruik wilt maken van de archieven van de Heimans en Thijsse Stichting.

Locatie

Het archief is sinds eind 2015 in bruikleen bij de afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en was aanvankelijk ondergebracht in de Artis Bibliotheek. In verband met de verbouwing van de bibliotheek is het archief in januari 2019 permanent overgebracht naar het IWO, het boekendepot van de UvA aan de Meibergdreef 29 in Amsterdam-Zuidoost (1105AZ). Als u archiefstukken wilt inzien kunt u een afspraak maken met de conservator.

Contact

Voor vragen en informatie over het archief en documentatie kunt u terecht bij Marga Coesèl, conservator Heimans en Thijsse Stichting Archief en Documentatie, E. m.j.coesel-wouda@uva.nl